Lek przeciw starzeniu poprawił krążenie w mózgu. Efekt tylko u nosicieli APOE4
Wstępne badanie: rapamycyna poprawiła przepływ krwi w mózgu zdrowych osób w średnim wieku z wariantem genu APOE4. Nie wiadomo jeszcze, czy zmniejsza to ryzyko choroby Alzheimera, a osobne analizy pokazują, że ocena badań PET amyloidu w zwykłych szpitalach jest wiarygodna.
Trzy nowe doniesienia dotyczące choroby Alzheimera dotyczą różnych etapów: profilaktyki, diagnostyki i tego, jak zmiany w mózgu wyglądają u osób z chorobą Parkinsona. Żadne z nich nie daje jeszcze gotowej metody zapobiegania chorobie.
Lek przeciw starzeniu a krążenie w mózgu
Badacze z University of Missouri, kierowani przez prof. Ai-Ling Lin, sprawdzili, czy rapamycyna, lek stosowany m.in. w zapobieganiu odrzucaniu przeszczepionych narządów, może poprawić przepływ krwi w mózgu. Jak podaje ScienceDaily, powołując się na uniwersytet, badanie objęło zdrowe osoby w wieku 45–65 lat, zarówno z wariantem genu APOE4, jak i bez niego. Wszyscy przez cztery tygodnie przyjmowali niską dawkę leku.
Przepływ krwi w mózgu poprawił się u uczestników z APOE4. U osób bez tego wariantu takiego efektu nie zaobserwowano. Największą poprawę wykazały kobiety z APOE4. Autorzy zaznaczają, że to badanie pilotażowe, bez równoległej grupy kontrolnej, i nie ustalono w nim, czy lek zapobiega chorobie lub chroni pamięć w czasie. Wcześniejsze eksperymenty Lin na myszach z APOE4 również wykazały poprawę krążenia i spowolnienie starzenia mózgu, ale wyniki z myszy nie przenoszą się automatycznie na ludzi.
Wariant APOE4 jest związany z wyraźnie wyższym ryzykiem choroby Alzheimera w późniejszym życiu. Badacze uważają, że zmiany w krążeniu mogą pojawiać się na długo przed problemami z pamięcią, dlatego mogą być ważnym sygnałem ostrzegawczym. Autorzy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, zanim cokolwiek da się powiedzieć o zapobieganiu.
Ile można ufać badaniu PET amyloidu
Drugi tekst dotyczy diagnostyki. Badanie PET z użyciem znaczników amyloidu pomaga wykryć odkładanie się blaszek amyloidowych w mózgu, które jest jednym z pierwszych sygnałów choroby Alzheimera. Coraz częściej decyduje ono o tym, czy pacjent kwalifikuje się do nowszych terapii modyfikujących przebieg choroby.
Zespół Gila Rabinovicia z UCSF, opisany w „The Journal of Nuclear Medicine”, porównał odczyty lokalnych radiologów i lekarzy medycyny nuklearnej z ocenami ekspertów. Analizie poddano około 1500 badań z puli ponad 18 tysięcy interpretacji z USA, w ramach programu IDEAS. Zgodność w przypadku badań uznanych za dodatnie wyniosła 86,6 proc., a ujemnych 91,5 proc. Jak podaje Medical Xpress, różnic nie było zależnych od rodzaju znacznika. Rabinovici ocenia te wyniki jako bardzo uspokajające dla pacjentów i lekarzy kierujących na badanie.
Parkinson, płeć i amyloid w mózgu
Trzecie doniesienie dotyczy 230 sekcji zwłok osób z chorobą Parkinsona, prowadzonych w ramach programu AZSAND i Brain and Body Donation Program. Zespół Erika Driver-Dunckley z Mayo Clinic wykrył, że u kobiet, szczególnie z demencją w przebiegu choroby Parkinsona, częściej występowały zmiany amyloidowe typowe dla Alzheimera. Nie stwierdzono różnic między płciami w zmianach tau ani w poziomie upośledzenia poznawczego.
Autorka podkreśla, że mieszane zmiany w mózgu są częste, a ciekawa jest właśnie różnica między płciami. Wyniki mogą pomóc zrozumieć związek obu chorób i wskazać kierunki badań, w tym pytanie, czy leki przeciwamyloidowe mogłyby kiedyś pomóc części pacjentów z Parkinsonem. To na razie pytanie badawcze, a nie zalecenie.
Co to oznacza dla pacjenta
W praktyce nic się dziś nie zmienia w leczeniu ani w profilaktyce. Rapamycyny nie należy przyjmować na własną rękę. Jest to lek na receptę, a jego działanie w kontekście mózgu nie zostało potwierdzone w większych badaniach. Jeśli zauważasz częstsze zapominanie, trudności z planowaniem lub zmiany w zachowaniu, warto porozmawiać z lekarzem rodzinnym, który oceni, czy potrzebna jest konsultacja neurologiczna. Badanie PET amyloidu zleca lekarz specjalista, a jego wynik zawsze trzeba omówić z nim w kontekście objawów. Nagłe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub nagła utrata przytomności wymagają natychmiastowego wezwania pogotowia pod numer 112.
Jeśli chcesz wiedzieć więcej o sygnałach, które warto zauważać wcześnie, przeczytaj: Cztery ciche wrogi zdrowych lat. Co je napędza i jak ich nie przegapić.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Jeśli masz niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem, a w nagłych przypadkach dzwoń pod 112.
