Pełnotłusty nabiał bez strachu? Trzy porcje dziennie nie pogorszyły cholesterolu i wagi
Dwa nowe materiały dotyczą jęczmienia i pełnotłustego nabiału. Jeden wiąże jęczmień z niższym ciśnieniem rozkurczowym, drugi nie wykazał pogorszenia cholesterolu i masy ciała po trzech porcjach nabiału dziennie. Oba wyniki są wstępne i nie zmieniają zaleceń dla pacjentów.
Dwa nowe materiały dotyczą produktów, które często trafiają na nasz talerz: jęczmienia i nabiału z pełną zawartością tłuszczu. Jeden opisuje badanie opublikowane we wrześniu 2026 roku w czasopiśmie Nutrients, drugi kanadyjskie badanie z The Journal of Nutrition. Oba dotyczą ciśnienia, cholesterolu i masy ciała, ale to dwa różne badania, na innych grupach i z innymi wynikami, dlatego nie należy ich ze sobą mieszać.
Jęczmień: niższe ciśnienie rozkurczowe
Jak podaje Interia Zdrowie, w badaniu z Nutrients dieta bogata w pełnoziarnisty jęczmień obniżyła ciśnienie rozkurczowe o 3,0 mm Hg w porównaniu z grupą kontrolną. Zaobserwowano też korzystną zmianę stężenia VCAM, cząsteczki związanej m.in. z procesami zapalnymi i pracą naczyń krwionośnych. Zmiana stężenia LDL w grupie jęczmiennej nie osiągnęła progu istotności statystycznej.
Źródło przypomina, że beta-glukany, czyli rozpuszczalny błonnik obecny w jęczmieniu, mogą wpływać na poziom cholesterolu. Metaanaliza 14 badań z 615 osobami, opublikowana w 2016 roku w European Journal of Clinical Nutrition, wykazała średni spadek LDL o 0,25 mmol/l. Mocniejsze potwierdzenie wpływu na cholesterol pochodzi więc z takich zbiorczych analiz, a nie z pojedynczego badania.
Pełnotłusty nabiał: bez pogorszenia wyników w krótkim badaniu
Badanie z Uniwersytetu w Toronto, którym kierował profesor Harvey Anderson, objęło 74 dorosłe osoby z nadwagą lub otyłością. Przez 12 tygodni jedna grupa jadła mało nabiału i stosowała dietę ograniczającą kalorie. Dwie pozostałe grupy spożywały trzy porcje nabiału dziennie: jedna na diecie energetycznie zbilansowanej, druga bez konkretnych ograniczeń kalorycznych. Badacze dostarczali produkty pełnotłuste.
Jak podaje ScienceDaily, uczestnicy jedzący trzy porcje nabiału dziennie nie różnili się istotnie od grupy z małą ilością nabiału pod względem przyrostu masy ciała, składu ciała i cholesterolu. W grupach z większą ilością nabiału odnotowano też poprawę ciśnienia oraz większe spożycie wapnia, białka i witaminy D. Anderson zwraca uwagę, że wyniki mogą wiązać się z tym, jak białka i tłuszcze mleka są ze sobą połączone w produkcie, ale to na razie hipoteza.
Autorzy zaznaczają, że badanie było stosunkowo małe i trwało tylko trzy miesiące. Nie wiadomo więc, czy wyniki przełożą się na trwałe korzyści ani na mniejsze ryzyko chorób serca i naczyń. Długofalowe, większe badania są dopiero potrzebne.
Co to oznacza dla pacjenta
Jeden artykuł nie oznacza zmiany zaleceń. Nie warto ani odstawiać nabiału o niskiej zawartości tłuszczu, ani zaczynać jeść dużych ilości pełnotłustych produktów, licząc na poprawę wyników. Jeśli masz nadciśnienie, podwyższony cholesterol, cukrzycę, choroby nerek albo jesteś w ciąży lub w starszym wieku, przed zmianą diety skonsultuj ją z lekarzem lub dietetykiem. Przy zmianach jadłospisu sprawdzaj też wyniki badań, np. lipidogram, i pytaj o nie podczas wizyty.
Osoby z celiakią powinny unikać jęczmienia, bo zawiera gluten. Przy bólu w klatce piersiowej, duszności albo nagłym osłabieniu jednej strony ciała nie czekaj na zmiany w diecie i dzwoń pod 112.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Jeśli masz niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem, a w nagłych przypadkach dzwoń pod 112.