Za mało i za dużo snu wiąże się z szybszym starzeniem. Badanie z pół miliona osób

Najkorzystniejsze wyniki w badaniu obserwowano u osób deklarujących od 6,4 do 7,8 godziny snu na dobę, choć dokładna wartość różniła się zależnie od narządu i płci. Jak podaje Interia Zdrowie, powołując się na publikację w czasopiśmie „Nature”, autorzy z Uniwersytetu Columbia wykorzystali dane brytyjskiej bazy UK Biobank, obejmujące około pół miliona uczestników.

Jak badano starzenie biologiczne

Zamiast wieku z metryki badacze ocenili 23 biologiczne zegary starzenia, które pokazują kondycję poszczególnych narządów i tkanek. Objęły one 17 układów, m.in. mózg, serce, płuca i elementy odporności. Tempo starzenia biologicznego nie zawsze odpowiada liczbie lat, bo wpływają na nie m.in. geny, dieta, aktywność fizyczna i codzienne nawyki.

Za krótki i za długi sen

Zależność przypominała literę U: gorsze wyniki pojawiały się zarówno u osób śpiących poniżej sześciu godzin, jak i powyżej ośmiu. Według Interii przewlekły niedobór snu może zaburzać gospodarkę hormonalną, nasilać reakcje stresowe i wpływać na regulację cukru we krwi oraz ciśnienia. Dłuższy sen może natomiast towarzyszyć chorobom przewlekłym, zaburzeniom psychicznym lub gorszej jakości odpoczynku, a sam w sobie nie musi szkodzić.

Autorzy podkreślają, że obserwacja nie dowodzi, iż długość snu bezpośrednio przyspiesza lub spowalnia starzenie. Może być raczej sygnałem ogólnej kondycji organizmu. Osoby śpiące krócej niż sześć godzin częściej zmagały się z depresją, zaburzeniami lękowymi i otyłością, a także z cukrzycą typu 2 czy nadciśnieniem. Są to powiązania, a nie dowody przyczyny.

Ile godzin to właściwie jest

Źródła podają różne zakresy. Według amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) dorosłym w wieku 18–60 lat zaleca się co najmniej siedem godzin snu. Polskie materiały edukacyjne dotyczące zdrowia wskazują z kolei, że dla większości dorosłych odpowiedni jest zakres od siedmiu do dziewięciu godzin. Interia zaznacza, że wyniki badania nie oznaczają konieczności ograniczania snu do siedmiu godzin. Równie istotna jest jakość: płytki, przerywany sen albo sen z problemami z oddychaniem nie daje pełnej regeneracji.

Co to oznacza dla pacjenta

Badanie nie wskazuje jednej liczby, którą trzeba wpisać w kalendarz. W praktyce eksperci radzą zacząć od prostych rzeczy: stałych pór zasypiania i wstawania, także w weekendy, cichej, zaciemnionej i niezbyt ciepłej sypialni, ograniczenia telefonu i telewizora przed snem oraz unikania późnej kawy, alkoholu i obfitych posiłków. Regularna aktywność fizyczna może dodatkowo poprawiać odpoczynek. Jeśli mimo odpowiedniej liczby godzin nadal czujesz się zmęczony, zwróć uwagę na głośne chrapanie, przerwy w oddychaniu i silną senność w ciągu dnia. Takie objawy warto omówić z lekarzem. Zmiany w nawykach przy chorobach przewlekłych, w ciąży lub u starszych osób warto skonsultować z lekarzem albo dietetykiem. Przy okazji wizyty kontrolnej można porozmawiać o ogólnym stanie zdrowia, a przydatne wskazówki znajdziesz w tekście Wizyta profilaktyczna u lekarza rodzinnego: jak się przygotować i o co zapytać.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Jeśli masz niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem, a w nagłych przypadkach dzwoń pod 112.