Trauma z całego życia wiąże się z gorszą pamięcią u starszych osób. Co to znaczy?

Badanie opublikowane w czasopiśmie „The Journals of Gerontology: Series B” objęło ponad 1800 starszych Australijczyków. Jak podaje Medical Xpress, osoby, które w życiu doświadczyły traumy, częściej miały łagodne zaburzenia funkcji poznawczych (MCI) lub demencję. Gorzej wypadały też w testach pamięci roboczej i funkcji wykonawczych.

Autorzy zwrócili uwagę na jeden szczegół: stresujące wydarzenia z ostatnich sześciu miesięcy nie wiązały się z gorszymi wynikami poznawczymi. Według kierującej badaniem dr Yvonne Leung z ACU liczy się więc obciążenie z całego życia, a nie tylko świeży stres. – Traumatyczne doświadczenia przez całe życie, a nie tylko niedawny stres, mają znaczenie dla zdrowia poznawczego w starszym wieku – mówi badaczka.

Rola odporności psychicznej

Badacze sprawdzali też odporność psychiczną, czyli zdolność wytrzymywania trudności i powrotu do równowagi po nich. Osoby o wyższej odporności lepiej wypadały w testach funkcji wykonawczych. Związki między traumą, odpornością a funkcjami poznawczymi były ogólnie silniejsze u mężczyzn niż u kobiet. Autorzy podkreślają, że to wstępne obserwacje i że potrzebne są dalsze badania, także nad weteranami czy ofiarami przemocy domowej.

Leung zaznacza, że odporność nie jest stała. Może rosnąć dzięki doświadczeniom i wsparciu społecznemu, dlatego badacze uważają ją za obiecujący punkt wyjścia do wspierania zdrowego starzenia się mózgu. To jednak hipoteza, a nie potwierdzony sposób zapobiegania demencji.

Otyłość i demencja: wynik, który zaskakuje

Osobno w serwisie ScienceDaily opisano amerykańskie badanie Health and Retirement Study, w którym analizowano dane 4523 osób, u których w trakcie obserwacji rozwinęła się demencja. Autorzy z Columbia University i NYU podają, że osoby z nadwagą lub otyłością w chwili rozpoznania miały niższe ryzyko zgonu niż osoby o prawidłowej masie ciała. Podawane różnice wynosiły od 16 do 27 procent, w zależności od kategorii BMI. Badacze zastrzegają, że nie jest to zalecenie, by osoby z demencją przybierały na wadze, a masa ciała w chwili diagnozy może być raczej wskazówką rokowniczą. Wyjaśnienia wymagają też możliwe błędy metodologiczne, takie jak wcześniejsza utrata wagi.

Co to oznacza dla pacjenta

Żadne z tych badań nie daje prostej instrukcji, jak obniżyć ryzyko demencji. Wiadomo natomiast, że czynniki takie jak palenie tytoniu są wiązane z jej rozwojem, o czym pisaliśmy w osobnym tekście. Jeśli zauważasz u siebie lub bliskiej osoby problemy z pamięcią, gubienie się w znanych sprawach, trudności z planowaniem albo zmiany apetytu i masy ciała, warto to zgłosić lekarzowi rodzinnemu. Przy nagłej utracie mowy, osłabieniu jednej strony ciała lub zaburzeniach świadomości dzwoń pod 112. Zmiany diety czy masy ciała u osób starszych lub z chorobami przewlekłymi warto skonsultować z lekarzem albo dietetykiem.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Jeśli masz niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem, a w nagłych przypadkach dzwoń pod 112.