Palacze mają o 31% wyższe ryzyko demencji. Duży przegląd obejmuje 2,8 mln osób

Obecni palacze mają wyższe ryzyko demencji niż osoby, które nigdy nie paliły. Wynika to z przeglądu systematycznego i metaanalizy 61 badań kohortowych, w których uczestniczyło około 2,8 mln osób. Publikacja ukazała się w czasopiśmie eClinicalMedicine. Badanie prowadzili naukowcy z Curtin University w Australii, a według nich to najbardziej kompleksowa aktualizacja danych od ponad dekady.

Ile wynosi ryzyko

Jak podają autorzy, osoby palące obecnie miały o 31% wyższe ryzyko zachorowania na demencję w ogólnym ujęciu, o 40% wyższe ryzyko choroby Alzheimera i o 52% wyższe ryzyko demencji naczyniowej, w porównaniu z osobami niepalącymi. Ryzyko rosło wraz z liczbą wypalanych papierosów. Przy 10 papierosach dziennie wynosiło ono o 16% więcej, a przy 20 dziennie o 34% więcej niż u osób, które nigdy nie paliły.

Byli palacze mieli niższe ryzyko demencji niż osoby, które nadal palą. Według wyników nie różnili się istotnie od osób niepalących. Autorzy zaznaczają jednak, że badanie nie dowodzi bezpośrednio, iż palenie powoduje demencję. Dodają, że nie wiadomo jeszcze, jak wiek rzucenia palenia i czas bez papierosów wpływają na ryzyko.

Główny autor, Mario Siervo, mówi: "Wiemy, że palenie może poważnie zaszkodzić naszemu zdrowiu, ale jego wpływ na zdrowie mózgu również zasługuje na uwagę." Naukowcy postulują, by zdrowie mózgu znalazło się w kampaniach antynikotynowych, na ostrzeżeniach na paczkach papierosów i w programach rzucania palenia.

Drugie badanie: sygnały poza mózgiem

Osobny materiał opisuje badanie zespołu z University of Central Florida. Naukowcy sprawdzali, czy mutacje genetyczne związane z chorobą Alzheimera mogą zaburzać działanie nerwów sterujących mięśniami, nawet bez udziału mózgu i rdzenia kręgowego. Badanie przeprowadzono w systemach laboratoryjnych zbudowanych z ludzkich komórek, a nie na pacjentach. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Alzheimer's & Dementia. Autorzy wskazują, że to wstępne dane, które mogą tłumaczyć, dlaczego u części chorych zmiany chodu lub równowagi pojawiają się przed problemami z pamięcią. Jeden z badaczy, James Hickman, ostrzega, że leki działające wyłącznie na mózg mogą nie usunąć problemów w reszcie organizmu.

Co to oznacza dla pacjenta

Nie ma tu nowych zaleceń ani zmian w leczeniu. Dla palących najważniejszy wniosek jest prosty: rzucenie palenia to jedna z rzeczy, które mogą zmniejszyć ryzyko demencji, a samo palenie wiąże się z wyższym ryzykiem. Jeśli palisz, porozmawiaj o rzuceniu z lekarzem rodzinnym w przychodni POZ; może on wskazać dostępne formy wsparcia. Jeśli zauważasz u siebie lub bliskiej osoby częste zapominanie, dezorientację albo zmiany w poruszaniu się, nie czekaj i zgłoś się do lekarza. Samodzielne rozpoznawanie choroby na podstawie takich objawów nie ma sensu, ale wczesna konsultacja pozwala zacząć diagnostykę.

Więcej o tym, jak dieta wiąże się z ryzykiem demencji, piszemy w tekście Dwie–trzy kawy dziennie a niższe ryzyko demencji. Co naprawdę pokazało badanie.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Jeśli masz niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem, a w nagłych przypadkach dzwoń pod 112.