Dieta bogata w tłuszcz trwale zmienia komórki jelita. Wyniki na myszach

Naukowcy z Arizona State University opublikowali w czasopiśmie „Stem Cell Reports” wyniki badania nad tym, jak dieta wysokotłuszczowa wpływa na komórki macierzyste jelita. Jak podaje serwis Medical Xpress, komórki te normalnie odtwarzają nabłonek jelita, ale mogą zacząć rosnąć niekontrolowanie, co bywa początkiem nowotworu. Drugie źródło, opisujące badanie Wistar Institute opublikowane w „Nature Aging”, dotyczy innego nowotworu: raka jajnika i fruktozy. Oba badania są przedkliniczne, czyli przeprowadzono je na zwierzętach lub w laboratorium.

Co pokazały badania nad dietą wysokotłuszczową

Zespół kierowany przez Miyeko Manę karmił myszy dietą w stylu zachodnim, bogatą w tłuszcz, przez około sześć miesięcy. Jak podają autorzy, zwierzęta przybierały na wadze, a ich komórki macierzyste jelita rozmnażały się bardziej i szybciej niż u myszy na diecie niskotłuszczowej. Myszy genetycznie predysponowane do raka jelita rozwijały więcej i większych guzów.

Najciekawsze wydaje się to, że część zmian w DNA tych komórek utrzymywała się po powrocie do diety niskotłuszczowej. Według komunikatu po czterech tygodniach pozostawało około 18% tych zmian. Gdy myszy ponownie dostały dietę wysokotłuszczową, ich komórki reagowały szybciej i silniej niż przy pierwszym razie. Autorzy wiążą to z możliwym wpływem diety na tzw. stany chromatyny, czyli sposób pakowania DNA, ale zaznaczają, że to hipoteza wymagająca dalszych badań.

Warto pamiętać, że badanie wykonano na myszach. Komunikat podaje, że około jedna na 25 osób zachoruje na raka jelita grubego w ciągu życia, a otyłość zwiększa to ryzyko o 30–50%. Nie wynika z tego jednak bezpośrednio, jak działa dieta u konkretnego człowieka.

Fruktoza i rak jajnika: co ustalono

Badanie z Wistar Institute dotyczyło raka jajnika. Jak podaje ScienceDaily, komórki nowotworu, które przeżyły chemioterapię na bazie platyny, przestały się dzielić, ale nadal wydzielały substancje sygnałowe. Zespół pod kierunkiem Aidana Cole’a i Katherine Aird wykazał, że same te wydzieliny, bez samych komórek, wystarczały do wyraźnego zwiększenia rozsiewu nowotworu w modelu przedklinicznym.

Jedną z takich substancji okazała się fruktoza, cukier obecny w owocach, miodzie, cukrze stołowym i syropach, np. w napojach słodzonych. Według badaczy fruktoza hamowała produkcję cholesterolu w sąsiednich komórkach nowotworowych, a to osłabiało połączenia między komórkami i ułatwiało im odrywanie się. W eksperymentach statyny same w sobie również osłabiały te połączenia. Autorzy podkreślają jednak, że nie testowano tego na pacjentach i że wyniki nie są powodem, by przerywać przepisane statyny.

Jak zaznacza komunikat, nie sprawdzono jeszcze, czy ograniczenie fruktozy poprawia wyniki leczenia kobiet z rakiem jajnika. Badania nie dowodzą też, że jedzenie cukru powoduje rozsiew nowotworu u ludzi.

Co to oznacza dla pacjenta

Na tym etapie żadne z tych badań nie zmienia zaleceń dla pacjentów. Zdrowa, zbilansowana dieta, ograniczanie słodzonych napojów i umiarkowany poziom tłuszczu pozostają ogólnymi zasadami zdrowego żywienia, a wynika to z dużo szerszych danych niż opisane prace. Jeśli leczysz się onkologicznie albo przyjmujesz statyny, nie odstawiaj ich bez konsultacji z lekarzem. Pytania o dietę w trakcie terapii warto zadać onkologowi lub dietetykowi klinicznemu.

Jeśli zauważysz u siebie krew w kale, zmiany w rytmie wypróżnień lub niewyjaśnione osłabienie i spadek wagi, nie czekaj na wyniki takich badań. Zgłoś się do lekarza. Program profilaktyki raka jelita grubego opiera się m.in. na teście FIT; więcej o tym, jak go wykonać i co oznacza wynik, piszemy w osobnym tekście o teście FIT na krew utajoną w kale.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Jeśli masz niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem, a w nagłych przypadkach dzwoń pod 112.